1. Nhu Cầu Tuyển Dụng Vị Trí “Storyteller” Đang Bùng Nổ
Vào tháng 11 năm 2025, thị trường lao động Mỹ chứng kiến một sự thay đổi đáng chú ý: “storyteller” (“người kể chuyện”) chính thức trở thành một trong những từ khóa được nhà tuyển dụng tìm kiếm nhiều nhất. Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ (U.S. Bureau of Labor Statistics) đã liên tục ghi nhận cách trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định hình vai trò công việc trên hầu hết các lĩnh vực, thường là loại bỏ hoặc tự động hóa các nhiệm vụ liên quan đến viết lách, phân tích và sáng tạo nội dung. Tuy nhiên, giữa làn sóng AI đang thay thế nhiều kỹ năng này, Storyteller lại nổi lên như một trong những vị trí tăng trưởng nhanh nhất trong ngành công nghệ.
Theo LinkedIn, tỷ lệ các tin tuyển dụng tại Mỹ có đề cập đến thuật ngữ “storyteller” đã tăng gấp đôi trong năm 2025, tính đến ngày 26 tháng 11:
- Gần 50.000 tin tuyển dụng trong lĩnh vực marketing có nhắc đến storytelling
- Hơn 20.000 tin tuyển dụng trong lĩnh vực truyền thông và báo chí sử dụng cùng thuật ngữ này
Các lãnh đạo doanh nghiệp cũng đề cập đến các thuật ngữ “storyteller” hoặc “storytelling” 469 lần trong các cuộc họp công bố kết quả kinh doanh và sự kiện với nhà đầu tư trong năm 2025, so với 359 lần vào năm 2024 và chỉ 147 lần vào năm 2015.
Đây không chỉ là một từ khóa mang tính xu hướng xuất hiện trong một vài vai trò sáng tạo. Storytelling hiện đang được đưa trực tiếp vào mô tả công việc trong nhiều ngành khác nhau, từ công nghệ, tài chính đến y tế, giáo dục và chính sách công, với mức thu nhập có thể lên tới 400.000 USD mỗi năm.
Storytelling đã chuyển mình từ một kỹ năng giao tiếp “có thì tốt” thành một ưu tiên cốt lõi trong kinh doanh. Doanh nghiệp đang tìm kiếm những cá nhân có khả năng chuyển hóa sự phức tạp thành rõ ràng, biến tầm nhìn thành câu chuyện, và biến ý tưởng thành niềm tin.
2. Storyteller Là Gì?
Theo Từ điển Cambridge, storyteller được định nghĩa là “người viết hoặc kể các câu chuyện, hoặc đọc chúng thành tiếng”.
Trong một thời gian dài, storytelling gần như chỉ được gắn liền với các nhà báo, nhà làm phim, tiểu thuyết gia hoặc những người làm sáng tác. Ngay cả trong môi trường chuyên nghiệp, storytelling thường bị giới hạn trong những vai trò hẹp như “biên tập” hay “sáng tạo nội dung”. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên số ngày nay, câu chuyện không còn bị bó buộc trong những hình thức truyền thống. Storytelling giờ đây có thể xuất hiện dưới nhiều dạng khác nhau: mạng xã hội, podcast, phỏng vấn lãnh đạo trên sân khấu, tổ chức sự kiện, hay trao đổi với báo chí.
85% học sinh Aralia đạt giải thưởng tại các cuộc thi viết luận quốc tế danh giá
Ngày nay, storytelling là sự kết hợp của nhiều vai trò khác nhau, được tích hợp trong nhiều loại hình tổ chức:
- Người quản lý thương hiệu: định hình cách một doanh nghiệp thể hiện tiếng nói, cảm xúc và hình ảnh theo thời gian
- Nhà thiết kế trải nghiệm người dùng (UX Writer): người dẫn dắt trải nghiệm người dùng thông qua ngôn từ rõ ràng và dễ hiểu
- Chuyên viên phân tích dữ liệu: người diễn giải xu hướng bằng những câu chuyện mạch lạc thay vì chỉ dựa vào bảng tính kỹ thuật
- Quản lý cộng đồng: xây dựng sự gắn kết và niềm tin thông qua đối thoại
- Người phụ trách truyền thông nội bộ: giúp đội ngũ nhân sự đồng thuận với sứ mệnh chung
Nếu thiếu những “người kể chuyện” này, các doanh nghiệp, tổ chức chỉ còn lại những gạch đầu dòng và bảng số liệu khô khan. Thống kê khi đó chỉ là những con số vô hồn, thay vì những ý tưởng mang ý nghĩa. Storyteller chính là cầu nối mang thông điệp từ bên trong tổ chức ra thế giới bên ngoài, giúp giải thích tổ chức đó là ai, đại diện cho điều gì, và vì sao điều đó quan trọng.
3. Vì Sao Nhu Cầu Tuyển Dụng Storyteller Lại Tăng Nhanh Đến Vậy?
Sự Suy Giảm Của Truyền Thông Truyền Thống
Trong nhiều thập kỷ, doanh nghiệp phụ thuộc vào các nhà báo chính thống và truyền thông đại chúng để xây dựng độ nhận diện (earned media). Tuy nhiên, hệ thống này đã thu hẹp đáng kể trong nhiều năm qua. Theo báo cáo năm 2025 của Wall Street Journal:
- Số lượng nhà báo tại Mỹ đã giảm từ 65.930 người năm 2000 xuống còn khoảng 49.000 người hiện nay
- Lượng phát hành báo in đã giảm 70% kể từ năm 2005
- Lưu lượng truy cập vào các trang web báo lớn giảm hơn 40% trong vòng bốn năm qua
Khi những “người gác cổng” truyền thông truyền thống dần biến mất, việc kể câu chuyện của chính mình giờ đây nằm trong tay các tổ chức và doanh nghiệp. Thương hiệu không còn chờ đợi báo chí đưa tin mà trực tiếp giao tiếp với công chúng thông qua mạng xã hội, podcast và các bản tin như Substack.
AI Khiến Câu Chuyện Của Con Người Trở Nên Giá Trị Hơn
Chúng ta đang sống trong một thế giới “lạm phát nội dung”, nơi AI có thể tạo ra lượng nội dung gần như vô hạn. Nội dung tự động, chất lượng thấp xuất hiện tràn lan đã gây ra sự mệt mỏi và hoài nghi từ người tiếp nhận, qua đó làm gia tăng giá trị của những storyteller có khả năng thể hiện quan điểm rõ ràng, giữ được giọng nói riêng biệt và xây dựng câu chuyện dựa trên trải nghiệm thực tế.
Đây cũng là lý do vì sao những cá nhân có nền tảng báo chí ngày càng được săn đón, và vì sao các công ty như OpenAI sẵn sàng trả mức lương rất cao cho các storyteller con người. Khi AI ngày càng giỏi trong việc tạo ra nội dung, thì góc nhìn, trải nghiệm và tư duy của con người lại càng trở nên quý giá.
4. Học Sinh Trung Học Có Thể Chuẩn Bị Cho Nghề Storyteller Trong Tương Lai Như Thế Nào?
Nếu storytelling là nghề nghiệp của tương lai, vậy học sinh quan tâm đến lĩnh vực này có thể chuẩn bị như thế nào? Những kỹ năng tạo nên một storyteller giỏi được hình thành dần dần thông qua quá trình luyện tập. Và không có thời điểm nào tốt hơn ngay từ bây giờ để bắt đầu chuẩn bị!
Xây Dựng Tư Duy Kể Chuyện Từ Sớm
Trái với suy nghĩ phổ biến, storytelling không phải là việc dùng những từ ngữ hoa mỹ. Cốt lõi của nó nằm ở cấu trúc, sự rõ ràng và ý nghĩa. Cách tốt nhất để học và cải thiện kỹ năng này là đọc và phân tích cách người khác kể chuyện. Học sinh có thể đọc các tác phẩm văn học nổi tiếng, bài blog trên Internet, hay thậm chí là kịch bản quảng cáo trên mạng xã hội, và tự đặt câu hỏi:
- Vì sao điều đó quan trọng, chứ không chỉ là điều gì đã xảy ra
- Mối liên hệ giữa các dữ kiện và tác động ngoài đời thực là gì
- Câu chuyện có thể ảnh hưởng đến người nghe/người đọc như thế nào
Những hoạt động như câu lạc bộ tranh biện, Model United Nations, viết luận, các môn lịch sử, hay thuyết trình khoa học đều giúp học sinh rèn luyện khả năng trình bày ý tưởng một cách logic và thuyết phục.
Học Cách Kể Chuyện Trên Nhiều Hình Thức Khác Nhau
Một storyteller giỏi hiếm khi chỉ giới hạn trong một định dạng duy nhất. Ngày nay, câu chuyện có thể tồn tại dưới dạng chữ viết, âm thanh, hình ảnh và giao tiếp trực tiếp. Nếu bạn quan tâm đến việc theo đuổi vai trò storyteller trong tương lai, hãy thử trải nghiệm:
- Viết: blog, bài luận, kịch bản, nhật ký phản tư
- Nói: thuyết trình, phỏng vấn, podcast
- Kể chuyện bằng hình ảnh: slide, infographic, video ngắn
Mục tiêu không phải là trở thành chuyên gia ở mọi định dạng, mà là đạt được sự linh hoạt, tức khả năng chuyển tải cùng một ý tưởng qua nhiều nền tảng khác nhau.
Hiểu Công Nghệ Như Một Công Cụ Sáng Tạo
Học sinh không nhất thiết phải trở thành kỹ sư, nhưng cần hiểu cách công nghệ số hỗ trợ cho công việc sáng tạo.
Khi AI đã trở thành một phần không thể tránh khỏi của cuộc sống, việc làm quen cơ bản với các công cụ có hỗ trợ AI sẽ giúp học sinh tự tin hơn, làm việc hiệu quả hơn và thích ứng tốt hơn. Một số công cụ AI học sinh nên tìm hiểu bao gồm:
- Trợ lý AI hỗ trợ viết và lên ý tưởng
- Các nền tảng thiết kế như Canva hoặc Figma
- Công cụ chỉnh sửa video đơn giản và tái sử dụng nội dung
Một lưu ý quan trọng cần nhớ là storyteller giỏi không phụ thuộc hoàn toàn vào AI. Họ tạo ra những suy nghĩ, góc nhìn và trải nghiệm nguyên bản của riêng mình, thay vì để AI viết thay toàn bộ nội dung.
Phát Triển Góc Nhìn Cá Nhân
Những storyteller có giá trị nhất không phải là những người tạo nội dung trung lập. Họ có quan điểm và góc nhìn rõ ràng.
Vì vậy, bạn nên:
- Đọc rộng ở nhiều lĩnh vực khác nhau
- Theo dõi các sự kiện thời sự và vấn đề toàn cầu
- Suy ngẫm về những chủ đề bạn quan tâm: giáo dục, khí hậu, công bằng, công nghệ, văn hoá,…
Các cuộc thi viết hoặc tranh biện, nơi bạn có thể luyện tập việc thể hiện quan điểm và ý tưởng cá nhân, là những cách tuyệt vời để học cách hình thành và củng cố góc nhìn của mình.
Xây Dựng Hồ Sơ Cá Nhân (Portfolio) Thông Qua Storytelling
Các trường đại học và nhà tuyển dụng ngày càng coi trọng bằng chứng về tư duy và trải nghiệm thực tế, không chỉ là điểm số hay chức danh. Nếu muốn có lợi thế sớm, học sinh hoàn toàn có thể bắt đầu xây dựng portfolio cá nhân ngay từ bậc trung học. Một portfolio của học sinh có thể bao gồm:
- Blog cá nhân hoặc bản tin (newsletter)
- Một tập podcast hoặc bài phỏng vấn
- Video essay ngắn
- Bài thuyết trình dựa trên nghiên cứu
- Một chiến dịch truyền thông nhỏ cho một vấn đề mà bạn quan tâm
- Các sản phẩm viết cho báo/tạp chí của trường
Trong một thế giới bị bão hoà bởi thông tin, sự chú ý đã trở thành loại tiền tệ mới. Khi AI ngày càng có khả năng thay thế các công việc mang tính lặp lại, khả năng giải thích những vấn đề phức tạp, truyền cảm hứng, tạo ra ý nghĩa và xây dựng niềm tin đang dần trở thành một trong những lợi thế bền vững nhất của con người, điều mà AI không thể thay thế.
Sự trỗi dậy của storyteller không phải là một xu hướng nhất thời, mà là sự phản ánh những giá trị cốt lõi của nền kinh tế tương lai.
Đối với học sinh trung học, việc chuẩn bị để trở thành một storyteller không có nghĩa là tự giới hạn bản thân trong các con đường nghề nghiệp “thuần sáng tạo” như điện ảnh hay báo chí. Thay vào đó, đó là quá trình xây dựng kỹ năng giao tiếp, tư duy sáng tạo và khả năng thuyết phục, những kỹ năng có thể ứng dụng linh hoạt trong thị trường lao động hiện nay.
5. Tham Gia Các Lớp Học Storytelling Tại Aralia
Storytelling có nền tảng của kỹ năng viết vững chắc, giao tiếp thuyết phục và tư duy cá nhân. Các khoá học của Aralia được thiết kế nhằm giúp học sinh phát triển khả năng xây dựng mạch truyện rõ ràng, giọng văn chân thực và cách thể hiện có mục đích trong cả bối cảnh học thuật lẫn sáng tạo.
Dù học sinh đang viết bài luận cá nhân, bài phân tích học thuật hay bài dự thi các cuộc thi quốc tế, các khóa học của Aralia cung cấp lộ trình đào tạo bài bản để biến ý tưởng thành những câu chuyện cuốn hút và có sức thuyết phục.
Khóa Viết Học Thuật Chuyên Sâu
KHÓA VIẾT HỌC THUẬT CHUYÊN SÂU Nâng cao kỹ năng Viết Học thuật Đăng ký ngay 📚 Tổng Quan Khóa Viết Học Thuật Chuyên Sâu
