International Economics Olympiad (IEO) và Economics Olympiad (EO) là hai cuộc thi quốc tế về Kinh tế dành cho học sinh trung học có tên gọi dễ gây nhầm lẫn, nhưng có sự khác biệt về nội dung, cấu trúc thi và phương thức đánh giá. Trong bài viết này, Aralia sẽ giúp phụ huynh và học sinh phân biệt rõ hai cuộc thi, từ đối tượng tham gia, nội dung kiến thức, hình thức thi đến hệ thống tuyển chọn tại Việt Nam. Bài viết cũng phân tích mức độ khó, những điểm mạnh của từng cuộc thi và đưa ra gợi ý về đối tượng phù hợp, giúp học sinh lựa chọn cuộc thi dựa trên nền tảng kiến thức, sở thích và mục tiêu học tập của mình.
Không chỉ có tên gọi giống nhau, cả hai cuộc thi đều dành cho học sinh trung học, đều tập trung vào lĩnh vực Kinh tế, đều có hệ thống vòng thi từ cấp quốc gia đến quốc tế và đều hướng đến việc phát triển khả năng tư duy kinh tế của học sinh. Tuy nhiên, International Economics Olympiad và Economics Olympiad (còn được gọi với cái tên International Economics Olympiad) là hai hệ thống cuộc thi cần được phân biệt rõ. Trong bài viết này, Aralia sẽ phân tích sự khác biệt giữa hai cuộc thi dựa trên đối tượng tham gia, cấu trúc vòng thi, nội dung kiến thức, phương thức đánh giá và những kỹ năng học sinh cần có, từ đó giúp phụ huynh và học sinh lựa chọn lộ trình phù hợp hơn với mục tiêu học tập.
Trong bài viết, để tránh nhầm lẫn giữa hai cuộc thi với nhau, Aralia sẽ sử dụng tên International Economics Olympiad (https://ieo-official.org/) và Economics Olympiad (https://economicsolympiad.org/).
1. International Economics Olympiad (IEO) Là Gì?
International Economics Olympiad (IEO) là cuộc thi Olympic quốc tế thường niên dành cho học sinh trung học, tập trung vào ba nhóm năng lực chính: Kinh tế, tài chính, và kinh doanh.
Cuộc thi không chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ các khái niệm kinh tế mà còn yêu cầu học sinh biết vận dụng kiến thức, phân tích dữ liệu, giải quyết câu hỏi mở và đưa ra giải pháp cho các tình huống kinh doanh thực tế.
IEO cũng nhận được sự hỗ trợ của các học giả kinh tế nổi tiếng, trong đó có Eric Maskin, người đoạt Nobel Kinh tế năm 2007. Website chính thức của IEO hiện mô tả cuộc thi gồm ba phần chính:
- Phần thi Trắc nghiệm: Đây là bài thi trắc nghiệm kiểm tra kiến thức và khả năng vận dụng các khái niệm thuộc Economics và Finance. Theo cấu trúc IEO 2026, phần thi gồm 40 câu hỏi trắc nghiệm.
- Phần thi Tự luận: Học sinh tiếp tục trả lời các câu hỏi mở nhằm đánh giá khả năng giải thích, lập luận và vận dụng kiến thức.
- Business Case: Đây là phần thi theo đội. Học sinh phải phân tích một tình huống kinh doanh, xây dựng giải pháp và trình bày trước hội đồng giám khảo bằng tiếng Anh.
70% học sinh Aralia giành giải thưởng tại các cuộc thi Kinh tế-Kinh doanh quốc tế
2. Economics Olympiad (EO) Là Gì?
Economics Olympiad (EO) là cuộc thi dành cho học sinh trung học, được thành lập tại Cộng hòa Czech vào năm 2016 bởi Institute of Economic Education (INEV). Cuộc thi được xây dựng với mục tiêu nâng cao kiến thức về Kinh tế và Tài chính, đồng thời giúp học sinh hiểu cách các nguyên lý kinh tế được áp dụng vào những vấn đề thực tế.
Theo website chính thức, Economics Olympiad dành cho học sinh từ 14 đến 20 tuổi và không yêu cầu học sinh phải có nền tảng kiến thức kinh tế chính thức trước khi tham gia. Đây là một trong những điểm khiến EO có tính tiếp cận tương đối rộng đối với những học sinh mới bắt đầu tìm hiểu về Kinh tế.
Từ năm 2016, Economics Olympiad đã mở rộng ra nhiều quốc gia, với hơn 80.000 lượt học sinh tham dự mỗi năm tại 22 quốc gia và bốn châu lục.
Một điểm quan trọng cần lưu ý là Economics Olympiad cũng sử dụng tên “International Economics Olympiad” trên website chính thức, do đó phụ huynh rất dễ nhầm EO với IEO.
Economics Olympiad tập trung vào những nội dung nào?
Theo giáo trình chính thức, EO tập trung chủ yếu vào kinh tế học và năng lực tài chính. Các nhóm kiến thức chính bao gồm nguyên lý và lịch sử tư tưởng kinh tế, kinh tế vi mô, kinh tế vĩ mô, kinh tế quốc tế, các vấn đề kinh tế đương đại, và hiểu biết tài chính.
3. So Sánh Economics Olympiad và International Economics Olympiad
Nếu chỉ nhìn vào tên gọi, rất khó để phụ huynh nhận ra sự khác biệt giữa hai cuộc thi. Bảng dưới đây giúp tóm tắt những điểm quan trọng nhất.
Tiêu chí | Economics Olympiad (EO) | International Economics Olympiad (IEO) |
Website | ||
Đối tượng | Học sinh trung học 14–20 tuổi | Học sinh trung học, dưới 20 tuổi theo quy định IEO 2026 |
Trọng tâm | Kinh tế và hiểu biết tài chính | Kinh tế, tài chính, và kinh doanh |
Tuyển chọn | Vòng quốc gia → Khu vực (Châu Á) → Chung kết quốc tế | Vòng loại quốc gia → Chọn đội tuyển quốc gia → Chung kết thế giới |
Hình thức thi | 100% trắc nghiệm ở vòng loại Kết hợp phân tích tình huống kinh doanh và thuyết trình ở chung kết quốc tế | Kết hợp trắc nghiệm và tự luận ở vòng loại Chung kết thế giới gồm vòng thi trắc nghiệm, tự luận, và phân tích tình huống kinh doanh |
Làm việc nhóm | Có ở vòng chung kết quốc tế | Có ở vòng chung kết thế giới |
Ngôn ngữ | Tiếng Anh | Tiếng Anh |
Yêu cầu | Không yêu cầu kiến thức kinh tế nền tảng | Có lợi thế rõ rệt nếu đã có nền tảng kiến thức kinh tế |
Phù hợp với | Học sinh muốn xây dựng nền tảng kiến thức kinh tế và hiểu biết tài chính | Học sinh muốn phát triển sâu lĩnh vực kinh tế, tài chính, và kinh doanh |
Cả hai cuộc thi này đều tổ chức vòng loại quốc gia tại Việt Nam:
- International Economics Olympiad: Vòng loại quốc gia Việt Nam được tổ chức với tên gọi Vietnam Economics Olympiad (VEO)
- Economics Olympiad: Vòng loại quốc gia được tổ chức và điều phối bởi Geniusstar Vietnam
4. Nội Dung Thi Của Hai Cuộc Thi Khác Nhau Như Thế Nào?
Đây là một trong những khác biệt quan trọng nhất giữa EO và IEO. Cả hai cuộc thi đều yêu cầu học sinh có kiến thức về Economics và Finance. Tuy nhiên, phạm vi kiến thức và cách đánh giá năng lực có sự khác biệt đáng kể.
Economics Olympiad
Economics Olympiad xây dựng giáo trình xoay quanh các kiến thức nền tảng của kinh tế và hiểu biết tài chính. Học sinh cần hiểu các nguyên lý kinh tế, cách thị trường vận hành, cách chính sách kinh tế tác động đến nền kinh tế và những khái niệm cơ bản trong tài chính. Nội dung chính thức của EO được xây dựng dựa trên thuật ngữ và phạm vi kiến thức thường thấy trong các giáo trình kinh tế học phổ biến.
Điều này tạo nên một đặc điểm khá rõ của EO: cuộc thi có tính giáo dục kinh tế rất mạnh. Học sinh không nhất thiết phải học kinh tế trước đó mới có thể bắt đầu dự thi vì quá trình ôn tập và dự thi có thể được coi là cơ hội để học và bắt đầu tìm hiểu về lĩnh vực này.
International Economics Olympiad
Trong khi đó, IEO có phạm vi đánh giá rộng hơn về mặt kỹ năng. Phạm vi kiến thức của cuộc thi được chia thành ba phần:
Phần 1 – Kinh tế
Bao gồm các nguyên lý Kinh tế học (Economics Principles), Kinh tế học vi mô (Microeconomics), Kinh tế học vĩ mô (Macroeconomics), Kinh tế học quốc tế (International Economics) và các hướng nghiên cứu tiên phong trong lĩnh vực Kinh tế học (Economics). Các chủ đề trải dài từ cung – cầu, lựa chọn của người tiêu dùng, hành vi doanh nghiệp, cấu trúc thị trường đến lý thuyết trò chơi (game theory), chính sách tiền tệ, tăng trưởng kinh tế, thương mại quốc tế và kinh tế môi trường.
Phần 2 – Hiểu biết Tài chính
Học sinh cần hiểu về lập kế hoạch tài chính, ngân hàng, tiết kiệm, tín dụng, đầu tư, các công cụ tài chính, quản trị rủi ro, bảo hiểm, gian lận tài chính, mô hình Ponzi, huy động vốn cộng đồng (crowdfunding) và tiền mã hóa (cryptocurrencies).
Phần 3 – Kinh doanh
Đây là một trong những điểm tạo nên sự khác biệt đáng chú ý của IEO. Nội dung bao gồm môi trường kinh doanh, doanh nghiệp, các bên liên quan (stakeholders), quản lý và lãnh đạo, nhân sự, marketing, vận hành (operations), tài chính và kế toán (finance & accounting), và quản trị chiến lược (strategic management).
Không chỉ yêu cầu kiến thức chuyên môn, cuộc thi còn đòi hỏi học sinh phát triển tư duy phân tích (analytical thinking), tư duy khái niệm (conceptual thinking), tư duy định lượng (quantitative thinking) và kỹ năng giao tiếp (communication skills) để giải quyết các câu hỏi mang tính thực tiễn cao.
85% Học sinh Aralia đạt giải thưởng tại các cuộc thi viết luận kinh tế quốc tế
5. Cuộc Thi Nào Khó Hơn?
Với hệ thống đề thi, cấu trúc, và phương pháp đánh giá khác nhau, sẽ rất khó để đưa ra nhận định mang tính tổng quát là cuộc thi nào khó hơn.
Tuy nhiên, nếu xét riêng về nội dung kiến thức, IEO có thể được xem là có độ khó nhỉnh hơn. Bên cạnh phần thi trắc nghiệm kiểm tra kiến thức Kinh tế và Tài chính, học sinh còn phải trả lời các câu hỏi mở, đòi hỏi khả năng phân tích, lập luận và vận dụng kiến thức để giải quyết những vấn đề kinh tế cụ thể.
Dựa vào khả năng và thế mạnh của mình mà học sinh có thể lựa chọn cuộc thi phù hợp hơn để tham dự. Một học sinh mới bắt đầu học kinh tế có thể thấy Economics Olympiad là một điểm khởi đầu phù hợp vì cuộc thi không yêu cầu nền tảng kiến thức kinh tế. Trong khi đó, học sinh đã có nền tảng kinh tế tốt và muốn thử sức ở một cuộc thi quốc tế có tính tuyển chọn cao có thể hướng tới IEO.
6. Nên Chọn Economics Olympiad hay International Economics Olympiad?
Để lựa chọn được cuộc thi phù hợp thì phụ huynh và học sinh nên xem xét mục tiêu, nền tảng kiến thức và điểm mạnh của học sinh.
Economics Olympiad có thể phù hợp nếu học sinh:
- Mới bắt đầu tìm hiểu về kinh tế
- Muốn xây dựng nền tảng kiến thức kinh tế
- Chưa từng học kinh tế một cách bài bản
- Muốn làm quen với các cuộc thi học thuật về Kinh tế
- Thích tìm hiểu cách các vấn đề kinh tế ảnh hưởng đến cuộc sống
- Muốn phát triển hiểu biết kinh tế và tư duy phân tích
- Muốn trải nghiệm hệ thống thi đấu quốc tế
Đặc biệt, EO có thể là lựa chọn phù hợp với học sinh chưa chắc chắn mình có muốn theo đuổi lĩnh vực kinh tế hay không, nhưng muốn thử sức và khám phá lĩnh vực này trước.
IEO có thể phù hợp nếu học sinh:
- Đã có nền tảng kiến thức kinh tế tương đối tốt
- Có định hướng theo các ngành kinh tế, tài chính, kinh doanh hoặc các ngành liên quan
- Muốn học kinh tế ở mức độ chuyên sâu hơn
- Thích giải quyết các câu hỏi yêu cầu lập luận thay vì chỉ chọn đáp án
- Có khả năng phân tích dữ liệu và vận dụng mô hình kinh tế
- Hứng thú với việc phân tích các tính huống kinh doanh (Business Case)
- Đặt mục tiêu cạnh tranh để trở thành thành viên đội tuyển quốc gia tham dự IEO
7. Có Nên Tham Gia Cả Hai Cuộc Thi?
Học sinh hoàn toàn có thể tham gia cả hai cuộc thi nếu lịch thi và mục tiêu học tập cho phép. Hai cuộc thi không nhất thiết phải được xem là hai lựa chọn loại trừ lẫn nhau. Học sinh mới bắt đầu tìm hiểu về kinh tế có thể tham gia Economics Olympiad để xây dựng nền tảng kiến thức rồi sau đó tiếp tục thử sức ở các cuộc thi mang tính học thuật hơn như International Economics Olympiad.
Economics Olympiad và International Economics Olympiad đều có thể mang lại những trải nghiệm học thuật giá trị cho học sinh yêu thích Economics. Tuy nhiên với nội dung kiến thức, cấu trúc bài thì, và phương pháp đánh giá khác nhau, phụ huynh và học sinh nên tìm hiểu kỹ về từng cuộc thi để đưa ra lựa chọn phù hợp. Học sinh cũng nên kiểm tra kỹ thông tin đăng ký dự thi để tránh nhầm lẫn giữa hai cuộc thi này với nhau.
Đọc thêm:
Chinh Phục Các Cuộc Thi Kinh Tế Quốc Tế Với Aralia
Các cuộc thi kinh tế quốc tế không chỉ là cơ hội để học sinh nâng cao kiến thức, thể hiện tài năng, hay tìm hiểu sâu hơn về lĩnh vực Kinh tế, mà còn có thể là trải nghiệm giá trị trong hồ sơ du học. Với đội ngũ giảng viên gồm các giáo viên và giáo sư kinh tế từ các trường trung học và đại học Mỹ hàng đầu, Aralia đã giúp học sinh chinh phục nhiều giải thưởng tại các cuộc thi kinh tế danh giá như National Economics Challenge, LSESU Economics Society Essay Competition, hay John Locke Essay Competition (hạng mục Kinh tế).
Tham gia các khóa luyện thi tại Aralia, học sinh sẽ không chỉ được các giảng viên đồng hành và hướng dẫn trong toàn bộ quá trình dự thi mà còn có cơ hội làm quen với môi trường học thuật và phong cách giảng dạy quốc tế, là nền tảng giúp học sinh thành công trong môi trường đại học quốc tế tương lai.
Luyện thi Cuộc thi Viết luận John Locke (John Locke Essay Competition Prep)
Trong khóa Luyện thi John Locke Essay Competition, học sinh sẽ được học toàn diện về kỹ năng viết luận để chuẩn bị tham gia cuộc thi. Chúng tôi cung cấp các lớp luyện thi cho tất cả các hạng mục. Học sinh sẽ chọn một chủ đề, xây dựng luận điểm và lập luận gốc của riêng mình, sau đó hoàn thành bài luận để tham gia dự thi. Học sinh sẽ tham gia phân tích có hướng dẫn các tài liệu học thuật sơ cấp và thứ cấp, phát triển tư duy phản biện và khám phá những góc nhìn sâu sắc, thú vị. Bên cạnh các lớp học nhóm, học sinh còn nhận được sự hỗ trợ cá nhân để hoàn thiện bài luận của mình thông qua các buổi học 1:1 với giảng viên.
Luyện thi Thử thách Kinh doanh Diamond Challenge
Các doanh nhân tương lai sẽ tạo, quảng bá và tiếp thị một công ty nhằm thuyết phục ban giám khảo của cuộc thi Diamond Challenge Business Competition. Trong khóa học chuyên sâu này, học viên sẽ trải qua quá trình hình thành ý tưởng kinh doanh, lập kế hoạch kinh doanh, phân tích môi trường kinh doanh, thiết lập tuyên bố sứ mệnh, tầm nhìn và giá trị của tổ chức, tạo ra chiến lược tiếp thị và quảng bá, viết đề xuất kinh doanh, và tạo một bản Pitch Deck theo yêu cầu của cuộc thi.
